FC Barcelona kan verliezen. Hoezo zult u zich wellicht afvragen. FC Barcelona heeft immers net de wereldbeker veroverd door in de finale River Plate met 3-0 te verslaan, waardoor FC Barcelona in één seizoen zo’n beetje elke prijs die er te winnen viel ook daadwerkelijk won. Het kampioenschap van Spanje, de Spaanse beker, de Champions League en de Europese supercup werden namelijk in dit seizoen al aan de erelijst toegevoegd. Kortom, FC Barcelona – met al die wereldsterren – dat verliest? Nee, dat moet een geintje zijn. Toch is het zo.

Merkenzaak

Op 10 december 2015 deed het Europese Hof van Justitie uitspraak in een zaak die door FC Barcelona was aangespannen. Inzet van deze procedure was de geweigerde Europese merkaanvraag voor de vorm van haar logo. Het ging daarbij niet om het bij een ieder bekend zijnde en wel als merk ingeschreven officiële logo van FC Barcelona, maar slechts om de contouren van het clubschild, zonder dus de kenmerkende kleur- en samenstelling van het officiële logo.

fc-barcelona fc-barcelona-merkaanvraag

FC Barcelona heeft in april 2013 bovenstaande vorm (afbeelding rechts) als merk proberen te registreren bij het Europees merkenbureau (OHIM). FC Barcelona was namelijk van mening dat de contouren van het clubschild een zodanig bijzondere onderscheidende vorm hebben, dat het publiek onmiddellijk het merk (afbeelding links) van FC Barcelona herkent. Het Europese merkenbureau was echter een andere mening toegedaan. Naar haar oordeel kunnen consumenten uit enkel de contouren van het clubschild niet de waren en diensten van de eigenaar (lees: FC Barcelona) onderscheiden van die van anderen. Het mist dus onderscheidend vermogen aldus het Europees merkenbureau, terwijl dat nu juist de essentie is van een merk: het moet kunnen onderscheiden.

FC Barcelona liet het er niet bij zitten en ging bij het Europese Hof van Justitie in beroep tegen de weigering. En dat Hof deed dus op 10 december 2015 uitspraak, waarin het de weigering van het Europees merkenbureau bevestigde. Volgens het Europese Hof van Justitie zijn namelijk geen van de kenmerken van de merkaanvraag (de contouren van het clubschild) zodanig opvallend van aard dat zij de aandacht van de consument trekken. De vorm van het clubschild is daarom niet in staat om als merk te fungeren. Het Hof merkte en passant nog op dat (de toppen van) schilden vaak in het bedrijfsleven voor louter decoratieve doeleinden worden gebruikt zonder dat die vorm een merkfunctie heeft. Het gevolg is dus dat de contouren van het clubschild van FC Barcelona niet als merk is ingeschreven en FC Barcelona het zonder bescherming moet doen. Een smadelijke nederlaag dus, die nog wel eens verstrekkende gevolgen kan hebben.

Geschil met Otelul Galati

Tussen FC Barcelona en de Roemeense voetbalclub Otelul Galati (kent u het?) is er namelijk recentelijk een geschil ontstaan over jawel de vorm van het clubschild. Het bestuur van Otelul Galati heeft namelijk ter ere van het 50 jarige bestaan van de club een nieuw logo (afbeelding hieronder in het midden) ontworpen. Dat logo kreeg dezelfde vorm als het clubschild van FC Barcelona (alleen dus met wel een geheel andere kleur- en samenstelling).

otelul-galati otelul-galati-fc-barcelona

FC Barcelona liet het er niet bij zitten en dreigde het inmiddels in de tweede divisie spelende Roemeense clubje aan te klagen. De directeur van Otelul Galati, Cristian Munteanu, gaf daarop meteen toe dat (de vormen van) zijn nieuwe clublogo identiek is aan dat van FC Barcelona en dat hij om die reden het nieuwe logo zal aanpassen. Echter, met de recente uitspraak van het Europese Hof van Justitie in het achterhoofd is Otelul Galati daartoe helemaal niet gehouden. Of dat ook betekent dat Cristian Munteanu op zijn woorden terugkomt en FC Barcelona daardoor zelfs ook kan verliezen van een nietig clubje in Roemenië is afwachten.

Beschermingsomvang merken

De gedachte van FC Barcelona om een zo ruim mogelijke beschermingsomvang voor haar merk te verwerven, is een goede. Het komt immers vaak voor dat afzonderlijke elementen uit een beeldmerk (logo) op zichzelf onderscheidend vermogen krijgen. In dat geval is het raadzaam om voor die elementen een apart merk te registreren. Alleen ging dat voor FC Barcelona niet op, omdat de contouren van haar clubschild geen onderscheidend vermogen bezit. En zeg nu zelf: had u aan enkel de contouren van het clubschild onmiddellijk het officiële logo van FC Barcelona herleid?

Als u vragen heeft over dit onderwerp of een merk wenst te laten registreren, aarzel dan niet en neem contact op met mr. K. Meijer (per telefoon: 072 511 40 32, keuzeoptie 3 of per e-mail: meijer@registreermijnmerk.nl ofmeijer@ckh-advocaten.nl).